Wrthi'n llwytho
Cymeradwyodd y Cabinet gynllun dirprwyo'r cyngor ar gyfer Deddf Tybaco a Fêps 2026 ac Adroddiad Cydraddoldeb Blynyddol 2025-2026, ac argymhellodd i'r Cyngor llawn ddefnyddio hen safle Ysgol Gynradd St Mary dros dro ar gyfer Ysgol Arbennig Greenfield. Cymeradwyodd hefyd newidiadau i'r gyllideb gyfalaf 2025/26, ailbwrpasu cronfeydd wrth gefn a neilltuwyd a chategorïau risg ariannol ysgolion 2026/27, a nododd arolygiad Arolygiaeth Gofal Cymru (AGC) o'r Gwasanaeth Ymateb Cychwynnol, a thrafododd y drafft o Strategaeth Addysg Bright Futures, y bydd y Cyngor llawn yn ei hystyried ym mis Tachwedd.
Ystyriodd y Cabinet adroddiad perfformiad, risg a chyllid chwarter 1 y Cyngor, a chymeradwyodd yr adroddiad blynyddol ar risg gorfforaethol a chynllun gwasanaeth gorfodi iechyd a diogelwch. Cytunodd hefyd ar gynllun gweithredu yn dilyn ymweliad Arolygiaeth Gofal Cymru ym mis Mai 2026 â gwasanaethau plant, a derbyniodd adroddiadau gwybodaeth ar y rhaglen Cychwyn Cadarn ac ar benodi llywodraethwyr ysgolion yr awdurdod lleol.
Nododd ac fe drafododd y Cabinet gynnydd y Cyngor wrth ddod ag eiddo gwag yn ôl i ddefnydd. Cymeradwyodd hefyd adroddiad perfformiad, risg a chyllid chwarter 4, gan gynnwys trosglwyddo £1.455 miliwn a £126,000 i gronfeydd, a chymeradwyodd gyflawni Cronfa Effaith Balchder yn y Lle a'r Cynllun Gwasanaeth Bwyd 2026/27, gan nodi diffyg adnoddau i'r cynllun bwyd.
Ar 1 Gorffennaf 2026 nododd a chefnogodd y Cabinet ddau gynllun i fynd ymlaen at y Cyngor llawn i'w cymeradwyo. Y rhain yw adolygiad blynyddol o'r Datganiad Llesiant a'r Cynllun Llesiant Corfforaethol, a Chynllun Cyflawni Blynyddol 2026/27. Derbyniodd y Cabinet hefyd ddau adroddiad er gwybodaeth, ar benodi llywodraethwyr awdurdod lleol a meysydd chwarae plant.
Cytunodd y Cabinet i ddechrau'r broses gyfreithiol ar gyfer pum newid i reolau traffig ym Merthyr Tudful. Byddai'r pumed yn gwahardd llwytho a dadlwytho y tu allan i Ysgol Gynradd Parc Cyfarthfa ar Ffordd Aberhonddu, a derbyniodd y Cabinet hefyd adroddiad ar arolygiad o wasanaeth mabwysiadu er gwybodaeth.
Wedi'i ganslo
Ystyriodd y Cabinet y Cynllun Ariannol Tymor Canolig ar gyfer 2026/27 i 2029/30, sef rhagolwg cyllideb am bedair blynedd. Mae'r cynllun yn rhagweld bwlch o £18.744 miliwn yn y gyllideb dros y cyfnod. Cytunodd y Cabinet i argymell y cynllun a'r Strategaeth Gyfalaf i'r Cyngor llawn eu cymeradwyo.
Cymeradwyodd a nododd y Cabinet adroddiad chwarter 3 ar berfformiad, risg a chyllid, sy'n rhagweld diffyg refeniw net o £643,000 ar gyfer 2025/26. Derbyniwyd adroddiad ar Raglen Trawsnewid Gwasanaethau Oedolion er gwybodaeth yn unig.
Ystyriodd y Cabinet gyllideb y cyngor ar gyfer 2026/27. Derbyniodd setliad ariannu terfynol Llywodraeth Cymru ac argymhellodd i'r Cyngor llawn gyllideb net o £183.690 miliwn a chynnydd o 4.95% yn y Dreth Gyngor. Rhaid i'r Cyngor llawn bennu'r gyllideb erbyn 11 Mawrth 2026.
Cytunodd y Cabinet ar gynllun Buy With Confidence i fasnachwyr, cyfyngiadau parcio ger Ysgol Gynradd Cyfarthfa Park, a mabwysiadu saith ffordd newydd. Cytunodd hefyd i ddechrau'r broses o godi'r terfyn cyflymder i 30mya ar bedair ffordd, ac argymhellodd y dylai'r Cyngor llawn gymeradwyo'r polisi a'r strategaeth risg gorfforaethol.
Cyfarfu'r Cabinet ar 14 Ionawr 2026. Ystyriodd y gyllideb refeniw ddrafft ar gyfer 2026/27, sy'n dangos diffyg o £0.509 miliwn, a chymeradwyodd gyfeirio'r mesurau arfaethedig at bwyllgorau craffu. Derbyniodd hefyd bedwar adroddiad er gwybodaeth ar arolygiad cartref plant, gwasanaethau ieuenctid, canlyniadau ysgol ac ansawdd aer.
Ystyriodd y Cabinet chwe adroddiad sylweddol ar 3 Rhagfyr 2025. Nododd y Cabinet yr Hunanasesiad Corfforaethol 2024-25 a chytunodd i'w argymell i'r Cyngor, a chymeradwyodd gynnydd y monitro perfformiad, risg a chyllid chwarter 2, sy'n rhagweld diffyg. Cymeradwyodd hefyd gworwm o 40% ar gyfer y pwyllgor ar y cyd ar wasanaethau mabwysiadu a maethu.
Ar 12 Tachwedd 2025, ystyriodd Cabinet Bwrdeistref Sirol Merthyr Tudful dri adroddiad pwysig. Nododd y rhagdybiaethau diwygiedig ar gyfer cyllideb 2026/27 ac argymhellodd yr amserlen gyllidebol i'r Cyngor llawn, wedi i gais am bwerau dirprwyedig (caniatâd i swyddogion weithredu heb benderfyniad pellach gan y Cabinet) gael ei dynnu'n ôl. Cymeradwyodd newid i raglen chwarae 2025/26, gan roi Glebelands yn lle Parc Cyfarthfa, a derbyniodd ddiweddariad ar y Strategaeth Eiddo Gwag er gwybodaeth.
Ar 8 Hydref 2025 cymeradwyodd y Cabinet Gynllun Gorfodi Iechyd a Diogelwch Blynyddol 2025/26 y cyngor, a chymeradwyodd Adroddiad Monitro Blynyddol 2025 ar y Cynllun Datblygu Lleol i'w gyflwyno i Lywodraeth Cymru. Derbyniodd hefyd ddau adroddiad er gwybodaeth: ar benodi llywodraethwyr awdurdod lleol ysgolion ac ar arolygiad Estyn o drefniadau trochi iaith Gymraeg.
Cymeradwyodd y Cabinet bwerau dirprwyedig i swyddogion orfodi rheolau newydd ar hyrwyddo bwyd, storio petrol a sylweddau peryglus, cyhoeddi adroddiad cydraddoldeb blynyddol, a chais am achrediad amgueddfa. Cymeradwyodd hefyd allbwn cyfalaf 2024/25, categorïau ariannol ysgolion ac Offeryn Llywodraethu newydd ar gyfer Ty Dysgu, a nododd ddiffyg cyllideb rhagamcanol o £733,000 ar gyfer 2025/26.
Cyfarfu'r Cabinet ar 9 Gorffennaf 2025 i ystyried adroddiadau ar dai gwag, cyllideb 2024-25, plant mewn gofal, chwarae, gofal iechyd a chymdeithasol, llwybrau cyhoeddus, ac ysgol Gymraeg gynradd newydd. Y prif benderfyniadau oedd cymeradwyo safle newydd i'r drydedd ysgol gynradd Gymraeg, Cytundeb Partneriaeth Rhanbarthol newydd ar gyfer gofal pobl hŷn, a gorchmynion traffig ar sawl llwybr. Cymeradwywyd hefyd sut i wario gwarged cyllideb 2024-25.
Cyfarfu'r Cabinet ar 11 Mehefin 2025. Cymeradwyodd y polisi ar gyfer defnydd mewnol o'r Gymraeg, y strategaeth llyfrgelloedd ar gyfer 2025 i 2030, yr adroddiad risg corfforaethol blynyddol ar gyfer 2024/25 a'r Cynllun Gwasanaeth Bwyd 2025/26. Cymeradwyodd neu nododd hefyd gynlluniau ar gyfer rhaglenni gwaith ymlaen llaw ac ymgynghori â thrigolion, ac argymhellodd y Rhaglen Drawsnewid amlinellol i'r Cyngor llawn ei chymeradwyo.
Cymeradwyodd y Cabinet newidiadau i gyllideb prosiectau cyfalaf, ailsefydlu a rhyddhau cronfeydd wrth gefn penodol, pwerau gorfodi dirprwyedig newydd ar gyfer deddfau ar hawliau defnyddwyr a fêps untro, adroddiad risg corfforaethol chwarter 4, Offeryn Llywodraethu newydd i Bartneriaeth Dysgu Taf Bargoed, a newid i'r ffordd y dirprwyir cyllid Cymorth Ychwanegol i ysgolion. Ystyriodd y cyfarfod, a gynhaliwyd ar 14 Mai 2025, saith eitem, ac ni chofnodwyd unrhyw ddatganiadau buddiant.
Cyfarfu'r Cabinet ar 2 Ebrill 2025 i ystyried monitro'r gyllideb, monitro cyfalaf, y Cynllun Ariannol Tymor Canolig, dogfennau llesiant a pherfformiad, dosbarthiadau canolfannau adnoddau dysgu, gofal ifanc a thaliadau uniongyrchol. Cytunodd i dderbyn adroddiad monitro refeniw Mis 11, i gymeradwyo trosglwyddiadau cyllideb ac i ofyn i reolwyr fynd i'r afael â diffygion a ragwelir. Nododd hefyd adroddiad monitro cyfalaf a chymeradwyo newidiadau i gyllidebau prosiectau a ariennir yn graidd, a nododd y dogfennau llesiant a pherfformiad, a derbyniodd yr adroddiadau gwybodaeth ar ofal ifanc a thaliadau uniongyrchol.
Ystyriodd y Cabinet ddyfodol gwasanaethau gwella ysgolion ym Merthyr Tydfil. Cymeradwyodd dîm gwella ysgolion lleol newydd ac ymagwedd ranbarthol at ddysgu proffesiynol, gyda threfniadau llywodraethu newydd, a nododd y sefyllfa ariannol. Rhoddodd hefyd awdurdod dirprwyedig i'r Cyfarwyddwr Addysg, mewn ymgynghoriad ag Aelod Portffolio dros Addysg, i weithredu ar y materion hyn.
Cyfarfu'r Cabinet ar 5 Mawrth 2025 i ystyried cyllideb y cyngor ar gyfer 2025/26, adroddiad cydraddoldeb blynyddol a sawl adroddiad arall. Argymhellodd gynnydd o 5.5% yn y dreth gyngor a chyllideb o £172.513 miliwn i'r Cyngor llawn, a chymeradwyodd godiad ym mhris prydau ysgol a newidiadau i gyllid costau addysgu.
Wedi'i ganslo
Ar 5 Chwefror 2025 cymeradwyodd y Cabinet ganlyniadau ymgynghoriad cyllideb 2025/26, a holodd drigolion am y Dreth Gyngor a blaenoriaethau gwasanaethau. Cymeradwyodd hefyd gynnydd ar reoli risgiau corfforaethol, derbyniodd adroddiadau monitro'r gyllideb refeniw a'r gyllideb gyfalaf, a chymeradwyodd offeryn llywodraethu newydd ac hysbysiad statudol ar gyfer dwy Ganolfan Adnoddau Dysgu. Mabwysiadodd y Cabinet hefyd Siarter ar gyfer teuluoedd a gafodd eu profedigaethu gan drychineb cyhoeddus, ymunodd â Rhwydwaith Teithio Iach, a nododd adroddiad Arolygiaeth Gofal Cymru ar y gwasanaeth maethu.
Cyfarfu'r Cabinet ar 8 Ionawr 2025 a nododd y diffyg cyllideb diwygiedig o £5.983 miliwn ar gyfer 2025/26 yn dilyn y setliad dros dro gan Lywodraeth Cymru. Cymeradwyodd adroddiad risg corfforaethol 2023/24 a'r gofrestr risg, ac argymhellodd i'r Cyngor llawn gymeradwyo'r hunanasesu corfforaethol. Nododd a thrafododd lythyr blynyddol yr Ombwdsmon, derbyniodd adroddiadau ar y cynllun datblygu lleol a'r gwasanaethau ieuenctid, a chynhaliwyd sesiwn breifat heb gofnod wedi'i gyhoeddi.
Mabwysiadodd y Cabinet flaenoriaethau gwleidyddol Grŵp Llafur ar gyfer 2024 i 2027 fel egwyddorion arweiniol i'r cyngor. Cymeradwyodd ganolfan adnoddau dysgu newydd gyda deuddeg lle, drwy gyfrwng y Gymraeg, yn Ysgol Gymraeg Rhyd Y Grug o fis Medi 2025, a memorandwm cyd-ddealltwriaeth rhanbarthol ar ofal i bobl hŷn. Cytunodd hefyd i roi hysbysiad cyhoeddus ar gyfer y tri gorchymyn traffig, a derbyniodd ddau adroddiad er gwybodaeth.
Cytunodd y Cabinet ar gamau cyntaf tuag at fodel newydd ar gyfer gwasanaethau gwella ysgolion, yn dilyn adolygiad Llywodraeth Cymru. Cymeradwyodd yr aelodau ddatblygu pedair elfen graidd model newydd, gyda rhagor o adroddiadau ar gostau a modelau terfynol yng Ngwanwyn 2025, a rhoi awdurdod dirprwyedig i'r Cyfarwyddwr Addysg weithredu ar y cyd ag aelod y portffolio.
Derbyniodd y Cabinet adroddiad sy'n rhagweld diffyg cyllideb o £647,000 ar gyfer 2024/25, a chytunodd y dylai rheolwyr fynd i'r afael â'r diffyg ar frys. Cymeradwyodd hefyd ddirprwyo pwerau trwyddedu o dan Ddeddf Iechyd Cyhoeddus (Cymru) 2017, cefnogodd Gynllun Ynni Ardal Merthyr Tudful ac apwyntiodd ymgynghorwyr enwol yn Swyddogion Priodol ar gyfer rheoli clefydau trosglwyddadwy.
Cyfarfododd y Cabinet ar 2 Hydref 2024. Cymeradwyodd newidiadau i bolisïau cyllid ysgolion a'r categorïau risg ariannol ar gyfer ysgolion, ar ôl sylwadau ar falansau ysgolion a'r broses o osod cyllidebau. Derbyniodd hefyd adroddiadau gwybodaeth ar gynllun peilot incwm sylfaenol i bobl sy'n gadael gofal, cyfranogiad pobl ifanc, a chau gwasanaeth dydd Ty Gwyn.
Cymeradwyodd y Cabinet gynnig i sefydlu Canolfan Adnoddau Dysgu cyfrwng Cymraeg 12 lle i ddisgyblion ag anghenion dysgu ychwanegol yn Ysgol Gymraeg Rhyd y Grug. Cymeradwyodd ffi o £255 ar gyfer ymweliadau ail-sgorio hylendid bwyd a rhoddodd bwerau dirprwyedig i swyddogion ar gyfer ffioedd trwyddedu hylendid bwyd a gweithdrefnau arbennig. Derbyniodd dri adroddiad gwybodaeth hefyd, ar wasanaethau plant, y Cynllun Partneriaeth Blynyddoedd Cynnar a llywodraethwyr awdurdod lleol.
Wedi'i ganslo