Pynciau

Ffyrdd a thrafnidiaeth

Ffyrdd, tyllau, parcio, bysiau, beicio, cerdded a chyfyngiadau cyflymder.

Y mis hwn

Y mis hwn bu cynghorau yn trafod llwybrau teithio llesol, cludiant ysgol, cynnal a chadw ffyrdd a pharcio. Mae diwygio bysiau a chyllid trafnidiaeth Llywodraeth Cymru yn sail i lawer o'r eitemau hyn.[10][2][5][14][17]

Beth sy'n digwydd

Cymeradwyodd cabinet Conwy gau Ysgol Betws y Coed ac Ysgol Ysbyty Ifan o 31 Awst 2027. Cymeradwyodd eithriadau i'r polisi cludiant o'r cartref i'r ysgol, fel bod disgyblion yn cael cludiant o fis Medi 2027. Cymeradwyodd cabinet Blaenau Gwent ei Bolisi Cludiant o'r Cartref i'r Ysgol ac Ôl-16 2027/2028 i'w gyhoeddi.[6][7][2]
Cymeradwyodd cabinet Sir Benfro y Cynllun Cynnal a Chadw Gaeaf diwygiedig ar gyfer 2026/27. Nododd gynllun peilot ar gyfer storfa halen ychwanegol yn depos Rhyd ac Abergwaun, a gofynnodd am adroddiad pellach ar ôl y gaeaf.[8]
Gohiriodd pwyllgor cynllunio Sir Gaerfyrddin y cais am siop gyfleustra yn Nhycroes er mwyn ymweld â'r safle, oherwydd pryderon am effeithiau a diogelwch priffyrdd. Roedd eitemau ar gynnal a chadw ac ailwynebu ffyrdd ar agendâu pwyllgorau craffu Sir Ddinbych a Phen-y-bont ar Ogwr.[1][3][5]

Materion pwysig

Mae cludiant ysgol yn codi dro ar ôl tro. Adolygodd craffu Rhondda Cynon Taf newidiadau i'w bolisi, cafodd craffu Caerffili gynnig ar ddiogelwch llwybrau cludiant ysgol, ac ystyriodd cabinet Powys gludiant i ddisgyblion mewn ysgolion uwchradd yn Lloegr.[9][4][11]
Mae ymgynghoriadau agored yn cynnwys Llwybr Teithio Llesol Hwlffordd Sir Benfro, sy'n cau ar 22 Tachwedd. Mae ymgynghoriad Llywodraeth Cymru ar y cod diogelwch gwaith stryd a gwaith ffordd yn cau ar 14 Rhagfyr.[12][13]

Y cyd-destun polisi

Cafodd Deddf Gwasanaethau Bysiau (Cymru) 2026 Gydsyniad Brenhinol ar 2 Chwefror 2026. Mae'n trosglwyddo cyfrifoldeb am gynllunio gwasanaethau bysiau oddi wrth awdurdodau lleol, sy'n cadw priffyrdd lleol, teithio gan ddysgwyr a'r rhan fwyaf o seilwaith bysiau.[14][15]
Amcangyfrifodd y Pwyllgor Cyllid mai cost net y Bil Bysiau yw tua £623.5 miliwn rhwng 2025-26 a 2054-55.[16]
Dyfarnodd Llywodraeth Cymru £115.9 miliwn i awdurdodau lleol drwy'r Gronfa Trafnidiaeth Ranbarthol ar gyfer 2026 i 2027. Mae £58.5 miliwn o hyn ar gyfer ei gwneud yn haws cerdded, olwyna a beicio.[17][18]

Wedi'i ysgrifennu ym mis Tachwedd 2026 o gofnodion cynghorau ers 20 Medi 2026, ymgynghoriadau agored a ffynonellau swyddogol. Wedi'i ysgrifennu'n awtomatig, yna wedi'i wirio: mae pob pwynt yn enwi ei ffynonellau ac mae pob ffigur yn ymddangos ynddynt. Dilynwch y dolenni i wirio unrhyw beth cyn dibynnu arno.

Ffynonellau

1. Cyfarfod Sir Gâr, 22 Hydref 2026 Demolish former takeaway and build convenience store, Tycroes
2. Cyfarfod Blaenau Gwent, 19 Hydref 2026 Home to School and Post 16 Transport Policy Review 2027 – 2028
3. Cyfarfod Sir Ddinbych, 15 Hydref 2026 ROAD MAINTENANCE PROGRAMME
4. Cyfarfod Caerffili, 13 Hydref 2026 Notice of Motion - School Transport Route Safety, Educational Access and Equality.
5. Cyfarfod Pen-y-bont ar Ogwr, 12 Hydref 2026 Condition of Highways and Status of Road Resurfacing Programme
6. Cyfarfod Conwy, 6 Hydref 2026 Closure of Ysgol Betws y Coed
7. Cyfarfod Conwy, 6 Hydref 2026 Closure of Ysgol Ysbyty Ifan
8. Cyfarfod Sir Benfro, 5 Hydref 2026 Winter maintenance plan for 2026-27
9. Cyfarfod Rhondda Cynon Taf, 5 Hydref 2026 UPDATE REVIEW OF THE CHANGES TO THE COUNCIL’S SCHOOL TRANSPORT POLICY
10. Cyfarfod Bro Morgannwg, 5 Hydref 2026 Biglis to Dinas Powys active travel route: Compulsory Purchase Order
11. Cyfarfod Powys, 2 Hydref 2026 Transport for Powys pupils attending secondary schools in England
12. Ymgynghoriad: Have your say: Haverfordwest Active Travel Route
13. Ymgynghoriad: Updating the Safety at street works and road works code of practice
14. Bus Services (Wales) Act 2026
15. Can Wales finally join the dots on public transport?
16. senedd.wales Welsh Parliament Finance Committee Financial implications of the
17. More than £115m to improve local transport across Wales
18. More than £115m to improve local transport across Wales

Beth mae cynghorau'n ei wneud

Mae cynghorau'n gofalu am ffyrdd a phalmentydd lleol, goleuadau stryd, parcio a diogelwch ar y ffyrdd, ac yn cefnogi gwasanaethau bws na fyddai'n rhedeg fel arall. Llywodraeth Cymru sy'n gyfrifol am draffyrdd a chefnffyrdd.

Pwy sy'n penderfynu

Yr aelod Cabinet dros drafnidiaeth sy'n arwain. Mae gorchmynion traffig, fel terfynau cyflymder newydd neu gyfyngiadau parcio, yn cael eu hysbysebu cyn eu gwneud.

Dweud eich dweud

Rhowch wybod am dyllau yn y ffordd a goleuadau stryd wedi torri i'r cyngor neu drwy FixMyStreet. Gallwch wrthwynebu gorchymyn traffig arfaethedig yn ystod ei gyfnod hysbysu.

Mewn rhifau

Mae cynghorau Cymru yn bwriadu gwario £107 y pen ar hyn yn 2026-27.
Mae'n amrywio o £62 yn Bro Morgannwg i £166 yn Ynys Môn.
Pobl a laddwyd neu a anafwyd yn ddifrifol ar y ffyrdd: 38 fesul 100,000 o bobl ar draws Cymru (2025).

Sut mae pob cyngor yn gwneud

Fesul cyngor, y 12 mis diwethaf

Faint o eitemau agenda ar y pwnc hwn y deliodd pob cyngor â nhw, a faint oedd â phenderfyniad wedi'i gofnodi.

Cyngor	Eitemau	Gyda phenderfyniad
Castell-nedd Port Talbot	75	40
Sir Fynwy	66	28
Caerdydd	60	55
Gwynedd	59	41
Powys	47	28
Wrecsam	46	43
Sir Gâr	44	36
Conwy	44	42
Abertawe	42	33
Bro Morgannwg	40	19
Sir y Fflint	39	9
Casnewydd	35	9
Sir Benfro	34	28
Rhondda Cynon Taf	25	22
Ceredigion	25	24
Merthyr Tudful	24	24
Sir Ddinbych	22	18
Caerffili	19	0
Blaenau Gwent	13	12
Pen-y-bont ar Ogwr	11	0
Torfaen	10	7