Cynlluniau datblygu lleol: Torfaen

Y cynllun cyffredinol

• Gweledigaeth y cynllun yw erbyn 2021 y bydd y strategaeth ddatblygu yn sicrhau twf wedi'i gynllunio a chynaliadwy sy'n adlewyrchu rôl a swyddogaeth benodol pob anheddiad. Tudalen 33
• Nod y cynllun yw adfywio canol trefi fel eu bod yn parhau i fod yn ganolbwynt bywyd siopa, masnachol a chymunedol. Tudalen 33
• Un o amcanion y cynllun yw diogelu tir glas drwy wneud y defnydd mwyaf effeithlon o safleoedd tir llwyd addas i'w hailddatblygu ledled Torfaen. Tudalen 36
• Mae'r cynllun yn nodi'r strategaeth ddatblygu a'r polisïau ar gyfer datblygu a defnyddio tir yn y dyfodol yn Nhorfaen hyd at 2021. Tudalen 13

Cartrefi

• Mae'r cynllun yn darparu ar gyfer tua 4,700 o gartrefi newydd yn Nhorfaen rhwng 2006 a 2021, wedi'u nodi drwy safleoedd ar gyfer tua 5,740 o anheddau i roi hyblygrwydd. Polisi S5, tudalen 67
• Mae'r cynllun yn rhannu'r cartrefi newydd rhwng ardaloedd: tua 550 yng Ngogledd Torfaen, 1,875 ym Mhontypŵl a 2,275 yng Nghwmbran. Polisi S5, tudalen 67

Swyddi a'r economi

• Mae'r cynllun yn diogelu tir ac adeiladau cyflogaeth presennol. Dim ond mewn achosion cyfyngedig y caniateir eu newid i ddefnyddiau eraill, fel siopau neu dai, er enghraifft pan ddangosir bod y safle'n wirioneddol ddiangen ac wedi'i farchnata am werth marchnad. Polisi EET5, tudalen 114
• Mae'r cynllun yn cefnogi cynigion twristiaeth priodol, fel darpariaeth i gerddwyr a beicwyr, llety i dwristiaid, marchogaeth a pharcio bysiau teithiau, a chynigion sy'n ychwanegu at y cynnig twristiaeth mewn safleoedd a enwir fel Amgueddfa Glofa Genedlaethol Big Pit a Gwaith Haearn Blaenafon. Polisi EET6, tudalen 115

Canol trefi a siopau

• Mae'r cynllun yn nodi y dylid adeiladu siopau mawr, a datblygiadau hamdden a diwylliant ar gyfer defnyddiau canol tref, o fewn ffin ganol tref ddiffiniedig Cwmbrân, sef prif ganolfan siopa is-ranbarthol yr ardal. Polisi S9, tudalen 76
• Mae'r cynllun yn nodi mai Canol Tref Cwmbrân yw'r lle y dylai siopau newydd a defnyddiau eraill canol tref fynd yn gyntaf, i ddiwallu anghenion manwerthu'r dyfodol. Nodir safle penodol ar ochr ddwyreiniol y canol i'w ailddatblygu. Polisi RLT2, tudalen 118
• Mae'r cynllun yn nodi bod yn rhaid i siopau newydd sy'n fwy na 235 metr sgwâr gros, a adeiledir ar ymyl canolfan neu y tu allan i unrhyw ganol tref, dywysogaeth neu ganol lleol, basio profion. Rhaid i'r datblygwr ddangos angen, defnyddio dull dilynol sy'n edrych ar safleoedd canol tref yn gyntaf, ac osgoi niweidio canolfannau presennol. Polisi RLT3, tudalen 120
• Mae'r cynllun yn nodi na chaniateir newid siopau yn y prif stryd siopa (prif flaenau) yng Nghwmbrân a Phontypŵl i ddefnyddiau nad ydynt yn siopau os byddai hynny'n golygu bod mwy nag un rhan o dair o'r blaen ar lefel y llawr gwaelod yn ddefnyddiau nad ydynt yn siopau. Polisi RLT5, tudalen 122

Cefn gwlad, natur a threftadaeth

• Mae'r cynllun yn cadw Lletemau Gwyrdd, sef ardaloedd agored rhwng aneddiadau fel Cwmbran a Chasnewydd, i atal trefi a phentrefi rhag uno. Caniateir datblygu yno dim ond os yw'n cynnal neu'n gwella cymeriad agored yr ardal ac yn lleihau ymyrraeth weledol ar y dirwedd. Polisi C1, tudalen 147
• Mae'r cynllun yn diogelu Ardaloedd Tirwedd Arbennig rhag unrhyw ddatblygiad a fyddai'n niweidio eu nodweddion unigol a nodedig. Rhaid i ymgeiswyr ddangos na fydd eu cynnig yn cael effaith andwyol ar nodweddion unigryw'r ardal. Polisi C2, tudalen 148
• Mae'r cynllun yn nodi bod yn rhaid i ddatblygwyr, yn gyntaf, geisio osgoi colli cynefinoedd bywyd gwyllt ac adnoddau bioamrywiaeth. Dylent hefyd gyfrannu at eu cadw neu eu gwella. Tudalen 81
• Mae'r cynllun yn ymrwymo i ddiogelu a gwella Safle Treftadaeth y Byd Tirwedd Ddiwydiannol Blaenafon dros gyfnod y cynllun. Mae'r tirwedd ddiwydiannol hanesyddol hon yn un o'r ardaloedd treftadaeth pwysicaf yn y sir. Tudalen 30

Hinsawdd, ynni a llifogydd

• Mae'r cynllun yn dweud y dylai cynigion ddefnyddio systemau draenio cynaliadwy (SUDS) i leihau dŵr wyneb sy'n llifo ac risg llifogydd, oni bai y dangosir bod hyn yn anymarferol neu'n anghost-effeithiol. Polisi S3, tudalen 63
• Mae'r cynllun yn dweud bod rhaid i ddatblygwyr fodloni safonau lleiaf ar gyfer effeithlonrwydd ynni mewn adeiladau, a rhaid i ddatblygiadau nad ydynt yn breswyl fodloni safon BREEAM 'Very Good'. Tudalen 64
• Mae'r cynllun yn dweud y disgwylir i anheddau preswyl gyrraedd Lefel 3 Cod Cartrefi Cynaliadwy neu safonau cenedlaethol dilynol. Tudalen 64

Trafnidiaeth

• Mae'r cynllun yn diogelu tir ar gyfer nifer o gynlluniau trafnidiaeth gyhoeddus a ffyrdd mawr, gan gynnwys gwelliannau priffyrdd a thrafnidiaeth gyhoeddus yng Ngogledd Torfaen a chyfleuster Parcio a Theithio Pontypŵl a New Inn. Ni chaniateir datblygiad a fyddai'n debygol o rwystro'r cynlluniau hyn rhag cael eu gweithredu. Polisi T1, tudalen 129
• Mae'r cynllun yn dweud y dylid darparu parcio mewn datblygiadau newydd yn unol â safonau'r cyngor lle bo hynny'n briodol. Tudalen 61
• Mae'r cynllun yn diogelu tir er mwyn caniatáu gwelliannau i'r rhwydwaith llwybrau beicio, fel y gellir adeiladu neu uwchraddio llwybrau beicio. Polisi T3, tudalen 132
• Mae'r cynllun yn dweud y dylai datblygiadau newydd fod yn agos at arosfannau trafnidiaeth gyhoeddus aml, yn ddelfrydol o fewn 400 metr ac o fewn 800 metr o leiaf. Tudalen 61

Y Gymraeg

• Mae'r cynllun yn dweud bod gan Dorfaen gyfran is o siaradwyr Cymraeg na'r rhan fwyaf o Gymru, felly nid yw'r iaith Gymraeg yn cael ei defnyddio'n ddigon dwys i fod angen polisi cynllunio penodol arni. Tudalen 28
• Nid yw'r cynllun yn gosod polisi penodol ar yr iaith Gymraeg. Yn hytrach, byddai polisi cynllunio cenedlaethol ar yr iaith Gymraeg yn cael ei ystyried wrth benderfynu ar unrhyw geisiadau cynllunio yn y dyfodol lle bo hynny'n briodol. Tudalen 28
• Mae'r cynllun yn dweud bod y Cyngor yn awyddus i warchod a gwella treftadaeth ddiwylliannol Torfaen, a fydd yn cael ei hyrwyddo drwy'r cynllun. Tudalen 28

Ble mae arni

Pennu amserlen Cyrhaeddwyd yn Gorffennaf 2026.

Mae'r awdurdod yn pennu amserlen ar gyfer ysgrifennu cynllun newydd, y mae'n rhaid i Lywodraeth Cymru gytuno arni. Cytundeb cyflawni yw'r enw arni, ac mae'n dweud pryd y bydd pob ymgynghoriad.

Beth sy'n digwydd nesaf

Gofyn am safleoedd ymgeisiol, disgwylir 2027

Camau cynllun newydd

1. 1. Adolygu'r cynllun presennol
2. 2. Pennu amserlen
3. 3. Safleoedd wedi'u cynnig
4. 4. Strategaeth a ffefrir
5. 5. Cynllun drafft wedi'i gyhoeddi
6. 6. Wedi'i anfon i'w archwilio
7. 7. Yn cael ei archwilio
8. 8. Wedi'i fabwysiadu